الشيخ السبحاني
56
قرآن و معارف عقلى (تفسير سوره حديد) (فارسى)
قدرت و توانايى در تمام لحظهها به آنها ، همان آفريدگار جهان است كه حكومت مطلق خلقت در دست اوست . يك فرد موحد و خداشناس در عين اين كه به تمام قوانين علمى ، كه در گياهشناسى و حيوانشناسى و فيزيك و شيمى و كليهء علوم به رسميت شناخته شده ، اعتقاد راسخ دارد ، مىگويد : اين جهان ماده با اين قوانين و خصوصيات ، با اين اسباب و علل ، كه در عرض هم قرار گرفتهاند ، زير نظر آفريدگار توانايى كار مىكند ، كه تنظيم كنندهء اين جهان و معطى و پديد آرندهء اين اسباب و مسببات است ؛ جهان هستى از ارادهء او تخلف نمىكند و تمام مظاهر هستى و تمام علتها و معلولهاى طبيعى ، طبق خواست و ارادهء او مشغول كارند . او هر چه اراده كند با آفريدن علت مادى آن ، صورت عمل به خود مىپذيرد و قوام و دوام آنها در گرو سرازير شدن فيض وجود در هر لحظه از جانب خداوند است . تحريف حقايق با اين اعترافات و تصريحات ، مايهء خجلت و رسوايى است كه برخى از مادىهاى روى غرضورزى به خداپرستان نسبت مىدهند : « افراد خداپرست ، چون معتقد به خدا هستند ديگر به قوانين و سنن طبيعى و روابطى كه در جان ماده است ، ايمان ندارند و همهء حوادث را به طور مستقيم به خدا نسبت داده ، تأثير اسباب و علل مادى را ناديده مىگيرند . « 1 »
--> ( 1 ) . . ر . ك : ژرژپوليستر ، اصول مقدماتى فلسفه و كتاب عرفان ؛ تقى ارانى ، عرفان و اصول مادى .